Witamina D i magnez – duet o wielokierunkowym działaniu na organizm człowieka

O zależnościach witaminy D i magnezu

Magnez jest niezbędny do aktywacji witaminy D. Wszystkie enzymy odpowiedzialne za jej przekształcanie w aktywną formę (zachodzące w wątrobie i nerkach) wymagają magnezu jako kofaktora [1,5]. Oznacza to, że przy niedoborze magnezu witamina D może pozostawać w organizmie w formie nieaktywnej – mimo jej prawidłowej suplementacji. Przegląd opublikowany w The Journal of the American Osteopathic Association wykazał, że bez wystarczającego poziomu magnezu witamina D nie może być prawidłowo metabolizowana [5,6].

Magnez reguluje poziom witaminy D

Randomizowane badanie kliniczne Dai i wsp. (180 osób w wieku 40–85 lat) wykazało, że suplementacja magnezu wpływa na poziom 25(OH)D w zależności od jego wartości wyjściowej [1]. 

Zaobserwowano, że:

• u osób z niższym poziomem witaminy D – magnez zwiększał jej stężenie,

• u osób z wyższym poziomem – działał regulująco, ograniczając nadmierne wartości.

Można więc stwierdzić, że magnez działa jak „biochemiczny termostat”, pomagając szybciej osiągnąć optymalny poziom witaminy D w organizmie [1].

Wpływ na serce i układ krążenia

Zarówno niedobór witaminy D, jak i magnezu uznawany jest za czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Analiza danych z programu National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) wykazała, że wyższe spożycie magnezu wiąże się z:

• mniejszym ryzykiem niedoboru witaminy D,

• niższym ryzykiem zgonu, szczególnie z przyczyn sercowo-naczyniowych [3].

Wyniki te sugerują, że odpowiedni poziom magnezu może wzmacniać ochronne działanie witaminy D na układ krążenia.

Odporność i stres oksydacyjny

Witamina D wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, natomiast magnez jest niezbędny do jej aktywacji oraz dodatkowo chroni komórki przed stresem oksydacyjnym [4].

Niedobór magnezu może:

• osłabiać odpowiedź immunologiczną,

• zwiększać podatność naczyń na uszkodzenia,

• sprzyjać nasilonej reakcji zapalnej.

W badaniu obejmującym pacjentów hospitalizowanych z COVID-19 suplementacja magnezu z witaminą D i B12 zmniejszała ryzyko konieczności tlenoterapii oraz intensywnej terapii nawet o ponad 80% [4]. Autorzy podkreślają jednak, że wyniki wymagają dalszych badań.

Znaczenie dla kości i gospodarki wapniowej

Magnez uczestniczy w regulacji gospodarki wapnia i fosforanów poprzez wpływ na aktywność witaminy D. Niedobór któregokolwiek z tych składników może wiązać się z:

• zaburzeniami mineralizacji kości,

• większym ryzykiem chorób serca,

• zaburzeniami metabolicznymi [5].

Podsumowanie korzyści z połączenia witaminy D i magnezu

• Magnez umożliwia aktywację witaminy D

• Pomaga regulować poziom 25(OH)D (działanie „termostatyczne”

• Wspiera odporność i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym

• Może zmniejszać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych

• Wspiera prawidłową gospodarkę wapniową i zdrowie kości

Źródła

1. Dai Q, Zhu X, Manson JE, et al. Am J Clin Nutr. 2018;108(6):1249-1258.

2. Risco F, Traba ML. Magnes Res. 1992;5(1):5-14.

3. Zittermann A. BMC Med. 2013;11:229.

4. DiNicolantonio JJ, O’Keefe JH. Mo Med. 2021;118(1):68-73.

5. Uwitonze AM, Razzaque MS. J Am Osteopath Assoc. 2018;118(3):181-189.

6. American Osteopathic Association, 2018.